Nog wat verduidelijkingen bij bovenstaande tabel. 

Trapezelijnen: 

Je kunt beide of slechts één van de lijntjes naar voor of achter schuiven en je kan ze verder of dichter bij elkaar zetten, naargelang je persoonlijke voorkeur. Eén à twee handbreedtes tussen de lijntjes is meestal OK. Moet je bvb met je zeilhand teveel kracht zetten, zet dan het achterste lijntje (of beide) wat achteruit. Je lichaamsgewicht zal dan helpen je zeil makkelijker dicht te houden. Mocht je een nieuw zeil hebben, of voor het eerst met trapeze varen, doe je er best aan je zeil opgetuigd in de wind te houden. Schuif je handen voorzichtig naar elkaar toe tot ze tegen elkaar komen, of tot op het punt waar het zeil zelfs met één hand in evenwicht kan gehouden worden. Plaats je touwtjes dan aan beide kanten van je hand(en).

Lengte van de touwtjes is ook belangrijk. Ook hier geldt een persoonlijke voorkeur, gezien zelfs de professionele surfers in dezelfde omstandigheden soms een totaal andere keuze maken. Het is niet onnuttig om vario (verstelbare) trapezelijntjes te kopen, zodat je ze op je maat kan afstellen. Er zijn er die zelfs gemakkelijk tijdens het varen kunnen versteld worden en dat heeft zijn voordeel bij wisselende windomstandigheden of vaarrichting.

In principe worden de touwtjes langer gevaren naarmate er meer wind staat, korter bij light wind. Maar ook hierover durven de meningen nogal eens verschillen. In ieder geval heeft het verlengen of verkorten van de lijntjes ook invloed op de plaatsing van je lichaamsgewicht.

Giekhoogte:

Ook hier weer persoonlijke voorkeur.  Ik zou beginnen op kinhoogte.

Een lager geplaatste giek zorgt voor meer controle in heftige omstandigheden, terwijl een hoger geplaatste giek je vroeger laat planeren omdat je meer lift creëert. De giek een paar cm laten zakken zorgt tevens  voor wat meer druk op de voorste voet en zal het bekende “zwevende  voetje” verhelpen, doordat het lichaamsgewicht iets meer naar voor komt.

Mastvoet (baseplate):

Verplaatsingen van 1 à 2 cm voor-of achterwaarts zijn duidelijk waarneembaar in vaargedrag.

Naar voor:  zorgt voor meer druk van het tuig op de voorkant van het board en kan op choppy water zijn dienst bewijzen. Het zorgt er tevens voor dat er meer druk op het voorste been komt en helpt spinouts te vermijden.

Naar achter:  laat je board losser (en sneller) lopen, de neus komt wat hoger.

Neerhaler (downhaul):

Meer neerhaler spanning (zeil aantrekken onderaan)  zorgt voor wat meer loose leech, waardoor de overtollige winddruk makkelijker afgevoerd wordt. Resultaat is een betere acceleratie, hogere snelheid en een lichter aanvoelend zeil.

Minder neerhaler spanning gebruiken resulteert in wat meer bolling (buik) en minder loose leech waardoor het zeil minder lang te varen is bij wat meer wind. Het zal wel beter planeren.

Minder of  meer wil ook hier zeggen: 1 à 2 cm maximum.

Uithaler (outhaul):

Meer spanning geeft een vlakker zeil, vermindert de kracht op de zeilhand, is beter om upwind te varen.

Minder spanning (d.w.z. negatief t.o.v. het neutraal spanningloos punt) zorgt voor meer bolling en wordt vooral gebruikt om ruime koersen te varen.

Vieze geelbruine verkleuring onderaan je board en op de rails

Krijg je zeer makkelijk weg met citroensap of appelmoes. Ik prefereer citroensap. Snij een citroen doormidden en gebruik één (of beide) helften om er je board grondig mee in te smeren. Even laten intrekken en afspoelen met water en spons. Je board is terug schitterend wit (als dat de oorspronkelijke kleur was uiteraard).

Zwarte strepen op onderkant en zijkant

Worden meestal veroorzaakt door contact met je trapezehaak. Er zijn een aantal goeie oplossingen: gebruik een gewone gom, een beetje CIF (huishoudelijk zacht schuurmiddel) of een beetje auto- of boot polish.

O-ring van je ontluchtingsvijs

Of je die nu dikwijls open en dicht draait, of er nooit naar omkijkt (wat niet zo verstandig is), check toch minstens om het half jaar je o-ring (dat zwarte rubberen ringetje rond de vijs). Als die beschadigd is (door slijtage, veroudering, of een oneffenheid in zijn ligplaats) krijg je vroeg of laat water binnen. Je kan 'm jaarlijks vervangen, maar je kan ook zijn leeftijd belangrijk verlengen door hem af toe te reinigen en in te smeren met siliconenvet. Je moet slechts zéér weinig gebruiken en het overtollige verwijderen. Datzelfde product wordt ook gebruikt bij het onderhoud van o-ringen in waterdichte camera omhulsels. Draai de ring ook nooit te vast, want dan gaat hij ook kapot doordaat je dan een platte ring krijgt die je stukdraait.

Voetbanden

Check geregeld, zeker bij een nieuw board of wanneer je de voetbanden van plaats gewisseld hebt, de schroeven. Zitten die nog vast genoeg ? Vooral bij dikke pads komt de schroeven nogal eens los te zitten, niet omdat ze loskomen uit hun zitting, wel omdat de voetbanden de pads indrukken en er dus ruimte vrijkomt. Zorg ervoor dat je regelmatig controleert of je ze niet wat kan bijdraaien. Overdrijf daarin niet (vast is vast) en gebruik geen powertools. Verder dient je schroevendraaier perfect en zonder speling te passen in de schroefkop, zoniet draai je die finaal stuk en heb je uiteraard een probleem. Wat het gebruik van powertools betreft (electrische schroevendraaiers of boormachines): dat gaat een stuk sneller en zorgt voor verhitting van de vijzen en plugs, waardoor je zeer makkelijk de draad kapotmaakt.

Bij een nieuw board kan het wel eens nuttig zijn om je voetbanden eerst eens te monteren zonder gebruik te maken van de anti twist plaatjes (zowel de inox klauwplaatjes bovenop de strap als de kunststoffen tussen pad en strap. Op die manier ben je zeker dat je de vijs diep genoeg in de plug kan draaien. Telkens na een paar uur (als de pads ingedrukt blijven) wat bijdraaien, tot je zeker bent dat je zonder probleem de plaatjes kan monteren. Dikwijls zijn de bijgeleverde vijzen vrij krap bemeten voor nieuwmontage en zou je je plugs kunnen beschadigen. Er bestaan langere vijzen, maar daar schuilt het gevaar dat je de plug zelf gaat beschadigen doordat de vijs erdoorgedraaid wordt, wat tot lekken kan leiden.

In de loop der jaren is er al veel discussie geweest over het onderwerp zeilen afspoelen/drogen, ja dan nee. Ik blijf van mening dat het geregeld reinigen van zeilen (met leidingwater) een gunstige invloed heeft op de levensduur van de zeilen.

In zoetwater zitten tamelijk veel organismen die ervoor zorgen dat je zeilen verkleuren en gaan schimmelen en zelfs stinken (als je ze nat weglegt voor een tijd),

In zeewater zit zout als boosdoener. Zoutkristallen zijn messcherp (je moet ze eens onder een microscoop bekijken) en snijden mettertijd de naden van je zeilen door. Bovendien laat zeewater een vieze film achter. Spoel je ze niet af, dan gaan zo ook zeer moeilijk drogen, doordat het achtergebleven zout vocht aan de lucht onttrekt.

Als je natuurlijk zowat alle dagen je zeil gebruikt, heeft afspoelen minder nut, maar zelfs dan zou ik een paar keer per jaar grondig spoelen.

Ik onderhoud mijn zeilen al jaren met goed gevolg op dezelfde manier: na het surfen thuis afspoelen, laten drogen en pas droog terug de zak in.

Ik steek drie oude masten in hun grondhouders en door middel van inox haken worden tot twee zeilen tegelijk opgehangen en "gespannen", zonder mast erin. Ze hangen met de schoothoek naar beneden en zelfs bij felle wind blijven ze vrij rustig in de schaduw van een boom. Er komt dus omzeggens geen direct zonlicht op de zeilen en ze worden zo met de tuinslang afgespoten (een paar keer per jaar met een onderhoudsproduct voor dekzeilen en een zachte borstel). Nadien haal  ik het achtergebleven water eraf met een siliconen spatel (zoals verkocht voor koetswerken van auto's). Ze blijven dan hangen tot ze droog zijn en indien de weersomstandigheden dat niet toelaten, gaan ze opgerold en rechtopstaand (met de masthoes onderaan) boven een convectorput van de CV, of gewoon in de garage.

Dat onderhoudsproduct voor dekzeilen reinigt de monofilm en de rest van het zeil, zodat het er terug schitterend uitziet. De masthoes wordt ineens mee "geïmpregneerd" waardoor ze weinig water opneemt en de waterdruppels er blijven op parelen (net zoals regendruppels op een gewaxte auto).

Het trimblokje voor de neerhaler krijgt ook geregeld wat speciale aandacht: een filmpje siliconenspray beschermt tegen aanslag en zorgt voor een goede werking. 

Is dit allemaal 'overkill' ? Mogelijk, maar ik vaar graag met propere, goed onderhouden spullen rond en het is verder ook wel tot plezier van iedereen die mijn zeilen komt kopen 

Een beetje aandacht voor je materiaal (het kost allemaal genoeg geld) zorgt er ook voor dat je eventuele aandachtpunten eerder ontdekt.

Verdere tips:

- laat je zeil nooit te lang opgetuigd liggen (haal er desnoods wat neerhalerspanning af).

- laat je zeil zo weinig mogelijk in volle zon liggen. UV stralen zijn slecht voor de levensduur van de monofilm en hoe rechter zij erop invallen, hoe meer schade ze veroorzaken. Dat geldt overal, al hebben wij er in onze streken iets minder last van.

Masten: Hiervoor kan je op de bladzijde ‘info masten’ terecht.

Gieken:

Of je nu een cabon of (een) alu giek(en) hebt, ook deze dingen vragen onderhoud. Moet je ze spoelen ? Mijn ervaring: JA !

ALU gieken oxideren vroeg of laat, hetzij binnenin de buizen, hetzij op de plaats waar ze met klinknagels dan wel met vijzen of (imbus)bouten aan elkaar bevestigd zijn. Dat laatste zie je dan in de vorm van ‘bergjes’ onder de grip. Gieken zijn meestal niet waterdicht, dus vooral binnendringend zout water kan mettertijd veel (meestal onzichtbare) schade veroorzaken en verzwakt de giek zodat hij makkelijk(er) breekt. Probeer de giek dus zoveel mogelijk te laten leeglopen, haal het eindstuk eruit. In de giekbuizen zitten meestal wel stoppen om het geheel dicht te houden, maar soms lekken die dingen en dan zit je nog eens met water binnenin de buis, wat je giek uiteraard zwaarder maakt. Soms is de enige mogelijk dan om de stoppen te verwijderen (waarbij er meestal minstens één kapot gaat) en er (na droging) nieuwe in te steken.

Sommige gieken kunnen makkelijk uit mekaar worden gehaald. Profiteer hiervan om dat geregeld eens te doen, over te gaan tot grondige reiniging en controle en spuit er dan ineens een laagje siliconenspray in ter bescherming.

Hou de giek aan de bewegende onderdelen (het in –en uit te schuiven eindstuk) vrij van zand en zout. Gebruik je de giek zonder het eindstuk te verstellen, dan zou het wel eens goed kunnen dat je giek niet eens meer te verstellen is. Zout en zand hebben dan voor een stevige “las” gezorgd. Hulpmiddelen zijn heet zeepwater, kruipolie enz… maar soms kan de giek naar de schroothoop, of enkel nog op de ‘vooringestelde’ lengte gevaren worden.

Een giek is uiteraard geen eeuwig leven beschoren. Zelfs bij perfect onderhoud heeft een ALU giek last van metaalmoeheid, wat uiteindelijk tot breuk leidt.

CARBON gieken hebben geen last van oxydatie, noch van metaalmoeheid. Maar weer is onderhoud onontbeerlijk, omdat zand ook hier de boosdoener kan zijn en ervoor zorgt dat je eindstuk vast komt te zitten. Er zitten dus ook metalen onderdelen aan een carbon giek. De cleat in het kopstuk, waar het koordje in vastgeklemd wordt bvb. Je zou er niet direct aan denken, maar als je die nooit spoelt, dan tast het zoute water uit het koordje die klem onvermijdelijk aan en mettertijd zal je die klem, of de beugel en soms zelfs het volledige kopstuk moeten vervangen (mocht de beugel niet meer apart verkrijgbaar zijn – wat zich in de praktijk wel eens voordoet).

Carbon gieken zijn (in tegenstelling tot de gangbare mening) meestal NIET lichter dan ALU gieken. Carbon gieken van goede kwaliteit zijn wel VEEL stijver. En ja, er bestaan goedkope (en kwalitatief minderwaardige) exemplaren die zelfs minder stijf zijn dan een goede alu giek.

Zout nestelt zich ook in de kleinste openingen en dat kan evengoed tussen de grip zijn. Mettertijd gaat dat erger en erger worden en je grip lost. Plakken met watervaste contactlijm of met urethaanlijm is dan de manier.

Voorkomen is beter dan genezen, dus na iedere sessie (uiteraard niet als ik de dag daarop terug ga surfen) gaat het eindstuk eruit, grondig de spuit op en in de giek, laten uitlekken en drogen en de onvermijdelijke siliconspray op de schuivende onderdelen. Niet overdrijven, gewoon een zeer dun filmpje erop en hij blijft steeds werken als nieuw.

Verlengers:

Zijn misschien minder kritisch, maar toch krijgen ze ook telkens hun spoelbeurt, inclusief het touw en dan het obligate laagje siliconen. Als je daarbij de trimwieltjes en het touw niet vergeet, wordt je beloond met een veel lagere trimkracht.

Wat dat touw betreft: goed touw is misschien duur maar ook zeer belangrijk. Het maakt ook weer dat je minder downhaulkracht hoeft uit te oefenen. Vertoont je (dure) touw op de duur toch wat onvermijdelijke sporen van de cleat, dan is het zeker niet verkeerd het eens andersom in je verlenger te monteren. Dan heb je er twee keer plezier van…

Vermits je toch aan ’t spoelen bent, vergeet niet de baseplate in het spoelwater te smijten. Controleer ook geregeld de tendon of de diablolo (of de cardan), vervang bij het minste spoor van scheuren of andere beschadiging, in ieder geval MINSTENS om de twee jaar.